در گرماگرم جنگ فرار كنيم ؟ آنها هم پاسخ دادند كه بمانيد و فردا وقتى آنها در جنگ شدند شما فرار كنيد و با فرار خود باعث شكست آنان شويد . قيس و قبيله‌اش نيز چنين كردند و در گرماگرم جنگ راه فرار در پيش گرفتند و بدين‌ترتيب ايرانيان شكست يافتند و دو مرزبان ايرانى هم كشته شدند و اياس بن قبيصه هم هزيمت يافته بازگشت . « 1 » تاراج كاروان شاهى و كيفر تاراج‌گران خسرو پرويز براى بدگمانى بيشتر و بىاعتمادى خود نسبت به اعراب در رويدادهاى جارى همين منطقه دلائل ديگرى هم مىيافت كه سخت‌گيريهاى او را نسبت به آنان دست‌كم براى خود او توجيه كند ، يكى از آنها حملهء برخى از قبايل عرب به كاروان شاهى بود كه از يمن به ايران مىرفت و قتل و غارتى بود كه در آن به راه انداختند . چنين مىنمايد كه اين كار بر خسرو بسيار گران آمده اين را از كيفر سختى كه به آنها داده و خاطرهء آن در برخى از ايّام العرب مثل يوم المشقّر باقى مانده است مىتوان به‌خوبى دريافت . بين تيسفون و يمن معمولا كاروانهائى در رفت و آمد بودند كه كالاهاى نخبه و مورد نياز را از يك‌سو به سوى ديگر حمل مىكردند . اين كاروانها از هنگامى كه از تيسفون حركت مىكردند تا وقتى كه در صنعا تحويل كارگزار ايران مىشدند و تا وقتىكه دوباره به ايران برگردند از بين قبايل مختلف عربى مىگذشتند و هر قبيله‌اى آنها را تا وقتى كه در قلمرو او بودند بدرقه و محافظت مىكرد تا سالم به قبيلهء ديگر بسپرد و براى اين كار حق‌الزحمه‌اى دريافت مىداشتند كه به آن حق الخفاره مىگفتند . در كتاب اغانى « 2 » وصف يكى از اين راههاى كاروان‌رو را از تيسفون تا يمن و قبايلى كه در مسير راه هريك در قلمرو خود نگاهبانى و بدرقهء كاروانها را عهده‌دار بوده‌اند مىتوان يافت . و امّا داستان اين كاروان كه مورد حملهء اعراب قرار گرفته اجمالا به نقل طبرى

--> ( 1 ) - تفصيل اين واقعه را در طبرى ، 1 / 1029 تا 1034 خواهيد يافت . ( 2 ) - اغانى ، ج 16 ، ص 150 .